فرمول تقسیم تایکوپ

اگر در کارگاه تراشکاری یا فرزکاری فعالیت می‌کنید، یکی از ابزارهای حیاتی که دقت کار شما را چند برابر می‌کند، تایکوپ (Dividing Head) است. بسیاری از اپراتورها وقتی با تقسیم قطعات پیچیده روبه‌رو می‌شوند، دقیقاً به دنبال فرمول تقسیم تایکوپ می‌گردند. این مقاله کامل و کاربردی دقیقاً برای پاسخ به همین نیاز نوشته شده و بر اساس بررسی دقیق کاتالوگ‌های استاندارد تایکوپ‌های نیمه‌یونیورسال (مدل‌های BS-0، BS-1 و BS-2) تهیه گردیده است.

اگر به به دنبال خرید دستگاه تایکوپ هستید کلیک کنید

مدل‌های نیمه‌یونیورسال (Semi-Universal) که در این بررسی مورد توجه قرار گرفته‌اند، قابلیت‌های زیر را دارند:

• تقسیم مستقیم (Direct Indexing)
• تقسیم غیرمستقیم (Indirect Indexing)
• تقسیم دیفرانسیلی (Differential Indexing)
• کار اسپیرال با استفاده از چرخ‌دنده‌های تعویضی

نسبت چرخ‌دنده حلزونی در اکثر این مدل‌ها ۴۰ به ۱ است؛ یعنی یک دور کامل صفحه تقسیم برابر با ۴۰ دور دسته‌ی هندل است.

انواع تقسیم در تایکوپ

۱. تقسیم مستقیم (Direct Indexing)

ساده‌ترین روش است و از صفحه سوراخ‌دار ۲۴ سوراخی استفاده می‌کند.

فرمول تقسیم مستقیم تایکوپ:

$$\text{تعداد سوراخ‌هایی که باید جابه‌جا شود} = \frac{۲۴}{D}$$تعداد سوراخ‌هایی که باید جابه‌جا شود=D۲۴​

که در آن $D$D تعداد تقسیمات مورد نظر است.

مثال: برای ۱۲ تقسیم → ۲۴ ÷ ۱۲ = ۲ سوراخ جابه‌جایی.

این روش برای تقسیمات ساده و سریع مناسب است و معمولاً تا حدود ۵۰ تقسیم کاربرد دارد.

۲. تقسیم غیرمستقیم (Indirect Indexing)

روش استاندارد و پرکاربرد در تایکوپ تراشکاری است.

فرمول اصلی تقسیم غیرمستقیم:

$$\text{تعداد دور دسته‌ی هندل} = \frac{۴۰}{N}$$تعداد دور دسته‌ی هندل=N۴۰​

که $N$N تعداد تقسیمات مورد نیاز است.

اگر نتیجه عدد صحیح نباشد، از صفحات سوراخ‌دار (Hole Plates) استفاده می‌شود. مثلاً اگر $\frac{۴۰}{N} = ۲\frac{۳}{۷}$N۴۰​=۲۷۳​ باشد، دو دور کامل + ۳ سوراخ از صفحه ۷ سوراخی حرکت داده می‌شود.

صفحات استاندارد معمولاً شامل حلقه‌های سوراخ با تعداد زیر هستند: ۱۵، ۱۶، ۱۷، ۱۸، ۱۹، ۲۰، ۲۱، ۲۳، ۲۷، ۲۹، ۳۱، ۳۳، ۳۷، ۳۹، ۴۱، ۴۳، ۴۷، ۴۹ و …

۳. تقسیم دیفرانسیلی (Differential Indexing)

برای اعداد اول یا تقسیمات خاصی که با روش غیرمستقیم ممکن نیست، از چرخ‌دنده‌های تعویضی (Change Gears) استفاده می‌شود.

در این حالت، صفحه تقسیم همزمان با حرکت هندل می‌چرخد و اختلاف سرعت باعث دستیابی به تقسیم دقیق می‌شود. فرمول‌های مربوطه در جداول استاندارد کاتالوگ‌ها آورده شده و نسبت چرخ‌دنده‌ها بر اساس رابطه‌ی زیر محاسبه می‌گردد:

$$\frac{\text{چرخ‌دنده‌های محرک}}{\text{چرخ‌دنده‌های متحرک}} = \frac{۴۰ \times (N – n)}{N}$$چرخ‌دنده‌های متحرکچرخ‌دنده‌های محرک​=N۴۰×(N−n)​

(یا فرمول‌های معادل بسته به نوع اتصال ساده یا مرکب)

جداول تقسیم تایکوپ (نسبت ۱:۴۰)

جداول تقسیم استاندارد (Dividing Tables) برای نسبت ۴۰:۱ یکی از ارزشمندترین بخش‌های هر کاتالوگ تایکوپ هستند. این جداول دقیقاً مشخص می‌کنند برای هر تعداد تقسیم:

• چند دور کامل هندل لازم است
• از کدام صفحه سوراخ‌دار
• چند سوراخ جابه‌جا شود

برای مثال‌های رایج:

• ۲۸ تقسیم → ۱ دور کامل + ۱۲ سوراخ از صفحه ۲۱
• ۳۶ تقسیم → ۱ دور کامل + ۱ سوراخ از صفحه ۹
• و صدها ترکیب دیگر که در صفحات ۱۹ تا ۲۲ کاتالوگ‌های استاندارد موجود است.